Stabiliteit
We illustreren met een aantal voorbeelden dat er wel degelijk fouten optreden
als er numerieke berekeningen gemaakt worden.
We laten zien dat verschillende manieren om een veelterm uit te rekenen
kunnen aanleiding geven tot een willekeurig gedrag van de functiewaarden
op microscopiscje schaal.
Wat leren we hieruit?
- Wiskundig equivalente formules leveren niet altijd hetzelfde
numerieke resultaat.
- De "numerieke veelterm" gedraagt zich heel chaotisch en is zelfs geen
zacht verlopende of differentieerbare functie meer.
- De evaluatie van het product van de factoren is het meest nauwkeurig.
- Je kan daarom besluiten dat er bij sommen waarschijnlijk meer
afrondingsfouten gemaakt worden dan bij producten.
Een eenvoudige tweede orde recursiebetrekking wordt geparametreriseerd.
De oplossingen worden recursief berekend.
Wat leren we hieruit?
- Als de 2 parameters in de applet verschillen dan is er een
``dominante'' en een ``minimale'' oplossing.
- Door afrondingsfouten zal de dominante oplossing binnesluipen
in de berekening van de minimale oplossing.
Het is alsof er een perturbatie aan de juiste beginwaarden voor de
minimale gegeven wordt, hierdoor krijgt deze een (kleine) component
van de dominante mee en die zal gaan overheersen.
- Daardoor stijgt de fout exponentieel.
We illustreren hoe het numeriek berekenen van integralen door een recursiebetrekking kan verlopen.
Wat leren we hieruit?
- De dominante oplossing van een recursie kan de berekening van een
niet dominante oplossing danig verstoren door afrondingsfouten.
- Door perturbaties op de beginwaarden kan men de gevoeligheid
van de recursiebetrekking nagaan. Dit bepaalt het goed of slecht gesteld
zijn van het probleem.
- De theoretisch exacte recursiebetrekking is soms waardeloos voor
numerieke berekeningen.
© Adhemar Bultheel
2001-12-05